تشخیص کمبود آهن از روی آزمایش ۳۰ ثانیه‌ای

 

برای فهمیدن کمبود آهن، فقط Hb کافی نیست؛ باید فریتین و شاخص‌های آهن بررسی شوند. (JAMA Network)

1) Ferritin (ذخیره آهن)

  • <15 ng/mL → کمبود واضح آهن

  • <30 ng/mL → معمولاً به نفع کمبود آهن (در فرد بدون التهاب)

  • عدد طبیعی همیشه کمبود را رد نمی‌کند، چون التهاب می‌تواند فریتین را بالا ببرد. (JAMA Network)

2) Hb (هموگلوبین)

  • Hb پایین → کم‌خونی وجود دارد

  • Hb طبیعی + Ferritin پایین → کمبود آهن بدون کم‌خونی (مرحله زودرس) (The Blood Project)

3) MCV و MCH در CBC

در کم‌خونی فقر آهن معمولاً:

  • MCV ↓ → گلبول‌های کوچک‌تر

  • MCH ↓ → هموگلوبین کمتر داخل گلبول

  • RDW ↑ → تفاوت اندازه گلبول‌ها بیشتر می‌شود

4) TSAT (درصد اشباع ترانسفرین)

  • TSAT <20٪ → به نفع کمبود آهن است، مخصوصاً وقتی التهاب وجود دارد. (PubMed)


الگوهای مهم:

 کمبود آهن بدون کم‌خونی:

  • Ferritin ↓

  • Hb طبیعی

  • ممکن است خستگی و افت عملکرد وجود داشته باشد

 کم‌خونی فقر آهن:


آزمایش پیشنهادی:

CBC + Ferritin + Iron + TIBC + TSAT
(در صورت شک به التهاب: CRP)

منبع اصلی:
Auerbach M, DeLoughery TG, Tirnauer JS. Iron Deficiency in Adults: A Review. JAMA. 2025. (JAMA Network)

پیام کلیدی:
«اول فریتین پایین می‌شود، بعد ممکن است Hb پایین بیاید؛ پس Hb طبیعی همیشه به معنی آهن کافی نیست.» (The Blood Project)

سبد خرید