بیشتر مطالعات روی الگوی غذایی، کیفیت رژیم، زمان صبحانه و مواد مغذی مؤثر بر علائم تمرکز دارند. (Nature)

بر اساس شواهد جدید، یک الگوی عملی پیشنهادی (نه جایگزین درمان پزشکی) به شکل زیر است:

برنامه غذایی پیشنهادی کودکان بیش‌فعال (ADHD) بر اساس شواهد تغذیه‌ای

 صبحانه (۷ تا ۸ صبح)

هدف: افزایش تمرکز و جلوگیری از افت انرژی

 پیشنهاد:

• تخم‌مرغ + نان سبوس‌دار

• یا جو دوسر با شیر + گردو + دارچین

• یک واحد میوه (سیب، موز، توت‌ها)

 کمتر مصرف شود:

• غلات صبحانه شیرین

• نوشیدنی‌های قندی

• شیرینی صبحگاهی

دلیل علمی:
صبحانه حاوی پروتئین و فیبر می‌تواند به ثبات قند خون و عملکرد شناختی کمک کند. برخی مطالعات نشان داده‌اند کودکان مبتلا به ADHD بیشتر در معرض حذف صبحانه هستند و نظم وعده صبح می‌تواند با عملکرد شناختی بهتر همراه باشد. (Beata Lewis MD)

 میان‌وعده مدرسه (۱۰ تا ۱۱ صبح)

 گزینه‌ها:

• مغزها (گردو، بادام) + میوه

• ماست یونانی

• ساندویچ کوچک پنیر و گردو

 محدود شود:

• چیپس

• نوشابه

• خوراکی‌های رنگی صنعتی

دلیل علمی:
مصرف زیاد غذاهای فوق‌فرآوری‌شده (Ultra-Processed Foods) در مطالعات جدید با علائم بیشتر ADHD در کودکان ارتباط نشان داده است، هرچند رابطه علت و معلولی قطعی نیست. (Nature)

 ناهار (۱۲:۳۰ تا ۱۴)

 الگوی پیشنهادی:

بشقاب متعادل:

• نصف بشقاب: سبزیجات

• یک‌چهارم: پروتئین
  (مرغ، ماهی، گوشت کم‌چرب، حبوبات)

• یک‌چهارم: کربوهیدرات پیچیده
  (برنج قهوه‌ای، نان سبوس‌دار، سیب‌زمینی)

مثال:

• خوراک مرغ + سبزیجات + برنج

• خوراک لوبیا + نان سبوس‌دار

 میان‌وعده عصر (۱۶ تا ۱۷):

• میوه + چند عدد مغز

• اسموتی شیر و موز بدون شکر اضافه

• ماست + میوه

 شام (۱۸ تا ۲۰)

 سبک‌تر:

• سوپ سبزیجات + پروتئین

• املت سبزیجات

• ماهی + سبزیجات

نزدیک خواب:

• قند زیاد

• نوشابه

• خوراکی‌های محرک

مواد غذایی با بیشترین حمایت پژوهشی

امگا ۳

منابع:

• ماهی سالمون

• ساردین

• گردو

 روی (Zinc)

منابع:

• گوشت

• تخم‌مرغ

• مغزها

 منیزیم و آهن

منابع:

• سبزیجات سبز

• حبوبات

• گوشت

کمبود برخی ریزمغذی‌ها مثل آهن، روی و منیزیم در برخی کودکان ADHD با شدت بیشتر علائم همراه گزارش شده است، اما مکمل فقط در صورت کمبود اثبات‌شده توصیه می‌شود. (Wikipedia)

منابع علمی:

1. Namimi-Halevi C, et al. (2026).
   Attention-deficit/hyperactivity disorder is associated with ultra-processed food intake among children.
   Nature. (Nature)

2. Silva N, et al. (2026).
   Mediterranean diet adherence and health outcomes in children and adolescents with ADHD and related disorders: Systematic review. (Sage Journals)

3. Lange KW, et al.
   Nutrition in the Management of ADHD: A Review of Recent Research.
   Nutrients. (PubMed Central (PMC))

4. American Academy of Pediatrics – ADHD Clinical Guidance
   (تغذیه به‌عنوان درمان اصلی توصیه نمی‌شود، اما رژیم سالم می‌تواند در مدیریت علائم کمک‌کننده باشد.) (Wikipedia)